AI atamalari

xulosa chiqarish inference

O'qitilgan modelning ishlashi — savolga javob berishi yoki matn yozishi. O'qitishdan farqli, bu tayyor modeldan foydalanish bosqichi.

o'qitish training

Modelga ma'lumot berib, uning ichki parametrlarini sozlash jarayoni. Eng qimmat va eng uzoq bosqich.

moslashtirish fine-tuning

Tayyor modelni aniq vazifaga qayta o'qitish. Noldan o'qitishdan ancha arzon.

og'irliklar weights

Modelning o'qish davomida sozlangan raqamlari. Model aslida shu raqamlar to'plami.

ochiq og'irlikli open-weight

Og'irliklari yuklab olish uchun ochiq model. 'Ochiq kodli' bilan bir xil emas: o'qitish ma'lumoti va kodi yopiq bo'lishi mumkin.

nazorat nuqtasi checkpoint

O'qitish jarayonida saqlangan oraliq holat. Undan davom ettirish yoki orqaga qaytish mumkin.

token token

Matnning model ishlaydigan eng kichik bo'lagi — odatda so'z yoki uning qismi. Narx va uzunlik shunda o'lchanadi.

kontekst oynasi context window

Model bir vaqtda ko'ra oladigan matn hajmi. Undan oshgani unutiladi.

so'rov prompt

Modelga beriladigan ko'rsatma yoki savol.

to'qib chiqarish hallucination

Model ishonchli ohangda noto'g'ri ma'lumot yozishi. Eng keng tarqalgan xato turi.

sinov to'plami benchmark

Modellarni taqqoslash uchun standart topshiriqlar. Natijalar ko'pincha reklama uchun ishlatiladi.

vektor tasvir embedding

Matn yoki rasmning raqamlar ketma-ketligiga aylantirilgan shakli. Ma'no yaqinligini o'lchash uchun kerak.

agent agent

Vazifani bosqichma-bosqich mustaqil bajaradigan model — vosita ishlatadi, natijani tekshiradi, davom etadi.

manbadan qidirib javob berish RAG

Model javob yozishdan oldin tashqi hujjatlardan qidiradi. To'qib chiqarishni kamaytiradi.

moslik alignment

Modelni odam kutgan va xavfsiz javob beradigan qilib sozlash.

cheklovlar guardrails

Modelning zararli javob berishini to'sadigan qoidalar.

ko'p turdagi multimodal

Matn, rasm, ovoz va videoni birga tushunadigan model.

siqish quantization

Og'irliklarni kamroq xotira egallaydigan shaklga o'tkazish. Model tezlashadi, aniqligi biroz tushadi.

kechikish latency

So'rov yuborilgandan javob kelguncha o'tgan vaqt.

ma'lumotlar to'plami dataset

Model o'qitiladigan matn, rasm yoki ovoz to'plami.

grafik protsessor GPU

AI o'qitish va ishlatish uchun asosiy jihoz. Nvidia bu bozorda yetakchi.

ma'lumotlar markazi data center

Serverlar joylashgan bino. AI uchun ular juda ko'p elektr va suv talab qiladi.

katta til modeli LLM

Matn bilan ishlaydigan yirik model — ChatGPT, Claude, Gemini shular qatoriga kiradi.

umumiy sun'iy intellekt AGI

Odam qila oladigan aqliy ishlarning deyarli hammasini bajara oladigan faraziy model. Hali mavjud emas.

kichraytirish distillation

Katta modelning bilimini kichik modelga o'tkazish. Arzonroq ishlaydi.

cheklovni aylanib o'tish jailbreak

Modelni taqiqlangan javob berishga majburlash usuli.

fikrlash zanjiri chain of thought

Model javobdan oldin qadam-baqadam o'ylashi. Murakkab masalalarda aniqlikni oshiradi.

fikrlaydigan model reasoning model

Javob berishdan oldin ko'proq hisoblash sarflaydigan model turi.

Atama yetishmayotgan bo'lsa yoki izoh noto'g'ri bo'lsa — ayting, qo'shamiz.